Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn

LỜI TÒA SOẠN: Thời gian qua, tại các xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện Mù Cang Chải (tỉnh Yên Bái) diễn ra tình trạng, người dân là đồng bào dân tộc thiểu số phải “cõng” thêm một khoản tiền đó là phải đóng 50% tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu. Nhiều trường hợp phải đóng số tiền lên tới cả trăm triệu đồng. Tuy nhiên, theo luật sư, các trường hợp này có thể được miễn hoàn toàn.

Hệ lụy của việc này khiến nhiều hộ dân nghèo rơi vào cảnh “dở khóc dở cười”, khi tiền vay để làm nhà… chỉ đủ để đóng tiền làm sổ đỏ. 

Bất ngờ phải đóng tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu?

Những ngày cuối tháng 11, PV Dân trí có mặt tại xã Chế Cu Nha, xã Nậm Khắt… ghi nhận, đây là các xã đặc biệt khó khăn của huyện miền núi Mù Cang Chải (tỉnh Yên Bái), người dân sống tại đây chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, thời gian qua họ còn phải “cõng” thêm một loại tiền, đó là tiền sử dụng đất khi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu.

Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, tại xã Chế Cu Nha (huyện Mù Cang Chải) có 3 trường hợp bị yêu cầu phải đóng 50% tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu. Trong số đó, có trường hợp phải đóng hơn 140 triệu đồng, trường hợp ít cũng gần 100 triệu đồng.

Thời điểm làm sổ đỏ, cả 3 trường hợp trên đều có sổ hộ khẩu tại xã Chế Cu Nha, là người dân tộc Mông và đang sinh sống tại xã đặc biệt khó khăn của huyện Mù Cang Chải. Theo chia sẻ của các hộ dân, cả ba mảnh đất của 3 trường hợp nêu trên đều do bố mẹ đẻ của họ (sinh sống tại xã Chế Cu Nha) để lại.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 1

Mảnh đất mà anh Chú được bố mẹ đẻ để lại cho 2 vợ chồng anh để làm nhà, tuy nhiên sau khi vay mượn khắp nơi để làm sổ đỏ, anh Chú không còn tiền để dựng nhà (Ảnh: T.T).

Anh Hờ A Chú (32 tuổi, dân tộc Mông, ở thôn Dề Thàng, xã Chế Cu Nha) – một trong số 3 trường hợp trên cho biết, sau khi lập gia đình anh được bố mẹ để lại cho một mảnh đất rộng 94,5 m2 để làm nhà. 

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, anh Chú chạy vạy khắp nơi để vay mượn, vay cả tiền ngân hàng. Đến năm 2020, anh Chú mới có tiền để chuẩn bị làm nhà. Tuy nhiên, khi đó đất chưa có sổ đỏ nên chưa được phép xây dựng. Do vậy, để được phép xây nhà anh phải đóng số tiền làm sổ đỏ lần đầu lên đến gần 100 triệu đồng. Và sau khi nộp tiền sử dụng đất để làm sổ đỏ, anh Chú đã không còn tiền để xây nhà, nên hơn 2 năm trôi qua, mảnh đất mà bố mẹ anh Chú để lại cho vợ chồng anh vẫn đang “trống trơn”.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 2

Căn nhà lụp xụp mà vợ chồng anh Chú dựng tạm để ở, ngay phía trên mảnh đất bố mẹ anh để lại (Ảnh: T.T).

“Lúc đó tôi cũng không biết sao mình phải đóng nhiều tiền như vậy. Gia đình tôi cũng chẳng khá giả gì, đất đai thì được bố mẹ cho, hai vợ chồng định làm ngôi nhà để làm chỗ trú nắng, trú mưa nhưng sao khó quá”, anh tâm sự.

Do không còn đủ tiền làm nhà, nên hơn 2 năm nay, vợ chồng anh Chú dựng tạm ngôi nhà bằng gỗ, mái tôn lụp xụp ở ngay cạnh mảnh đất anh định làm nhà để ở tạm. Anh Chú cho hay, hàng năm vợ chồng anh vẫn phải “cày cuốc” để trả nợ và đóng tiền lãi ngân hàng, không biết tới khi nào gia đình anh mới có một ngôi nhà mới để ở.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 3

Anh Chú cho hay, anh là người ở địa phương, có sổ hộ khẩu tại xã Chế Cu Nha thời điểm anh làm sổ đỏ (Ảnh: T.T).

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 4

Giấy thu phí tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu mà anh Chú đã phải nộp (Ảnh: T.T).

Cũng giống như gia đình anh Chú, anh Hờ A Nhà (36 tuổi, dân tộc Mông, ở bản Dề Thàng, xã Chế Cu Nha) cho biết, năm 2017, gia đình anh tích cóp được chút tiền dự định làm nhà để ở tại mảnh đất mà bố mẹ đẻ anh cho, tuy nhiên khi đi làm sổ đỏ, anh được thông báo phải đóng số tiền là 145 triệu đồng, là tiền thuế làm sổ đỏ lần đầu nên vợ chồng anh cũng rất bất ngờ.

“Năm 2017, sau khi, đóng tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu, gia đình tôi không còn tiền để xây nhà nên phải bán một phần đất để có tiền làm nhà”, anh Nhà chia sẻ.

Là trường hợp thứ 3 cũng phải đóng tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu tại xã Chế Cu Nha, anh Hờ A Lử (32 tuổi, dân tộc Mông, ở bản Dề Thàng) cho biết, năm 2017, vợ chồng anh vay anh em, họ hàng được một khoản tiền để làm nhà. Tuy nhiên, anh đã phải bỏ ra hơn 80 triệu đồng để nộp tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 5

Anh Lử tại ngôi nhà đã được cấp sổ đỏ ở xã Chế Cu Nha (Ảnh: T.T).

“Do cả hai vợ chồng đều làm giáo viên, nên sau khi làm nhà xong, số tiền lương  cũng chỉ đủ chi tiêu lặt vặt và đóng tiền lãi ngân hàng, khiến cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn. Về chính sách có được miễn giảm tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu hay không chúng tôi cũng không biết, và cũng không được cơ quan chức năng thông báo gì cả”, anh Lử nói.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 6

Sổ đỏ của gia đình anh Lử (Ảnh: T.T).

Chia sẻ với PV Dân trí, những người dân này mong muốn các cơ quan chức năng sớm rà soát, làm rõ về việc họ có thuộc đối tượng phải nộp tiền sử dụng đất khi làm sổ lần đầu hay không?

Nhiều trường hợp thuộc diện bị “thu sai” tiền khi làm sổ đỏ lần đầu?

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Sùng Thành Công – Chủ tịch UBND xã Chế Cu Nha (huyện Mù Cang Chải) xác nhận, cả 3 trường hợp này đều là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại xã đặc biệt khó khăn của huyện Mù Cang Chải. Sau khi nhận được sự chỉ đạo của huyện, chính quyền xã đã rà soát và phát hiện ra 3 hộ dân kể trên bị thu sai tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu.

Nghịch lý việc thu tiền làm sổ đỏ lần đầu ở vùng đặc biệt khó khăn - 7

Qua rà soát của huyện Mù Cang Chải, tại xã Chế Cu Nha có 3 trường hợp đang bị “thu sai” tiền làm sổ đỏ lần đầu (Ảnh: T.T).

Liên quan tới vụ việc, trao đổi với PV Dân trí, lãnh đạo huyện Mù Cang Chải xác nhận, tất cả các xã (trừ thị trấn Mù Cang Chải) tại huyện đều thuộc vùng đặc biệt khó khăn. Ngoài ra, qua rà soát của chính quyền xác nhận có 61 trường hợp thuộc diện bị “thu sai” tiền khi làm sổ đỏ lần đầu. Các trường hợp này đều là người đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống trên địa bàn huyện Mù Cang Chải.

Tuy nhiên, cũng theo vị lãnh đạo, trong số 61 trường hợp kể trên thì qua kiểm tra thực tế có khoảng 4 trường hợp sẽ được xem xét, hoàn trả lại tiền thuế làm sổ đỏ lần đầu mà các hộ dân đã đóng cho ngân sách Nhà nước.

Chia sẻ về việc này, lãnh đạo huyện Mù Cang Chải cho hay, do việc thẩm định, xem xét cấp duyệt sổ đỏ cho các hộ dân là người đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, có liên quan tới một số phòng, ban tại huyện như Phòng Tài Nguyên và Môi trường, Văn Phòng đăng ký đất đai… nếu kiểm tra mà phát hiện có sai phạm, có tư lợi, xảy ra ở đơn vị nào của huyện thì chính quyền sẽ kiên quyết xử lý, và quan điểm là không bao che.

Trường hợp được miễn tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu

Luật sư Trương Anh Tú, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, theo quy định tại Khoản 1, Khoản 2, Điều 11 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về Thu tiền sử dụng đất, được hướng dẫn chi tiết tại Điều 13 Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất quy định:

Hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số được miễn tiền sử dụng đất phải có hộ khẩu thường trú tại địa phương, thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn; vùng biên giới, hải đảo theo quy định của pháp luật về Danh mục địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới hải đảo.

Theo ông Tú, đối chiếu với Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 4/6/2021 của Thủ tướng Chính Phủ về Phê duyệt Danh sách các xã Khu vực III, II, I thuộc vùng đồng bào Dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 cho thấy, có tới 13/14 xã thuộc huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái) thuộc diện xã vùng III (vùng đặc biệt khó khăn ở miền núi). Hộ dân, đồng bào cư trú tại địa bàn các xã này thuộc trường hợp được miễn tiền sử dụng đất khi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu.

Trường hợp được Giảm 50% tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ lần đầu:

Cũng theo luật sư Trương Anh Tú, tại Điều 14 Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính được bổ sung, hướng dẫn cụ thể hơn tại Thông tư số 332/TT-BTC ngày 26/12/2016 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 76/2014/TT-BTC (hướng dẫn một số điều của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất quy định như sau:

Hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số không thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo Danh mục địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới hải đảo và không thuộc đối tượng được miễn tiền sử dụng đất theo quy định tại Khoản 2 Điều 11 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất, công nhận quyền sử dụng đất (cấp Giấy chứng nhận) lần đầu hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp (không phải là đất ở) sang đất ở thì được giảm 50% tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở. Hộ gia đình nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số được giảm tiền sử dụng đất phải có hộ khẩu thường trú tại địa phương nơi có đất được cấp Giấy chứng nhận, được công nhận quyền sử dụng đất, được chuyển mục đích sử dụng đất.

Cũng theo luật sư Tú, tại Nghị định số 45/2014/NĐ-CP cũng quy định rõ về nguyên tắc thực hiện như sau:

“Điều 10. Nguyên tắc thực hiện miễn, giảm tiền sử dụng đất: Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất thì chỉ được miễn hoặc giảm một lần trong trường hợp: Được Nhà nước giao đất để làm nhà ở hoặc được phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất khác sang làm đất ở hoặc được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở”.

        (Còn nữa)


Source link: https://dantri.com.vn/xa-hoi/nghich-ly-viec-thu-tien-lam-so-do-lan-dau-o-vung-dac-biet-kho-khan-20221213180935260.htm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *